دلیل باد کردن باتری‌ لیتیوم پلیمر و راه‌های جلوگیری از آن

🔄 آخرین به‌روزرسانی: آبان 1404

باتری‌های لیتیوم پلیمری (LiPo) به دلیل وزن کم و ظرفیت بالای انرژی، در دستگاه‌های الکترونیکی مدرن مانند گوشی‌های هوشمند، لپ‌تاپ‌ها و پهپادها به‌طور گسترده‌ای استفاده می‌شوند. با این حال، یکی از مشکلات رایج در این باتری‌ها، پدیده‌ای به نام “باد کردن باتری‌ لیتیوم پلیمری” یا تورم است که می‌تواند به کاهش عمر باتری و حتی خطرات ایمنی منجر شود.

علل باد کردن باتری‌ لیتیوم پلیمری

عمدتاً باد کردن باتری‌ لیتیوم پلیمر به دلیل تولید گاز درون سلول‌های باتری است که ناشی از واکنش‌های شیمیایی نامطلوب است. این واکنش‌ها می‌توانند به دلایل زیر رخ دهند:

تجزیه الکترولیت پلیمری

یکی از دلایل اصلی در بادکردن باتری‌های لیتیوم پلیمر، خارج شدن ولتاژ باتری از محدوده‌ی مجاز پایدار الکترولیت است. به بیان ساده‌تر اگر ولتاژ باتری از محدوده‌ای خاص فراتر رود، موارد زیر رخ میدهد:

1. الکترولیت پلیمری (و یا حتی الکترولیت مایع) تجزیه شده
2. به محصولات گازی تبدیل می‌شود
3. در نهایت باعث باد کردگی باتری لیتیوم پلیمر و کاهش عمر آن خواهد شد.

” بیشتر بخوانید: بهترین و مناسب‌ترین شارژر باتری لیتیومی “

ولتاژ مناسب باتری لیتیوم پلیمر

محدوده‌ی ولتاژ پایدار برای باتری‌های لیتیوم پلیمر، ولتاژی بین 3 ولت تا 4.2 ولت به ازای هر سل باتری است. به عبارت دیگر اگر باتری لیتیوم پلیمر دارای سه سل باشد، محدوده‌ی نگهداری باتری، ولتاژی بین 9 ولت تا 12.6 ولت خواهد بود. البته این محدوده ولتاژ برای باتری های لیتیوم یون کمی بیشتر است اما در حالت کلی این محدوده ولتاژ باید رعایت شود و بسته به نوع باتری و تکنولوژی به کار رفته در آن این ولتاژ فرق خواهد کرد.

خارج شدن از این محدوده به شدت می‌تواند به باتری آسیب برساند و حتی امکان از بین رفتن کامل باتری را فراهم می‌کند. در هنگام استفاده از باتری‌های لیتیوم پلیمر حتما باید از مدارات محافظتی جهت از جلوگیری از کاهش ولتاژ و افزایش آن استفاده کرد.

شارژ یا دشارژ نادرست

استفاده از شارژرهای نامناسب یا شارژ بیش از حد می‌تواند به افزایش دمای باتری و تولید گاز منجر شود.

دمای بالا

قرار دادن باتری در معرض دماهای بالا یا استفاده مداوم از دستگاه در حالت‌های پرمصرف می‌تواند واکنش‌های شیمیایی درون باتری را تسریع کرده و باعث تولید گاز شود.

استفاده از شارژرهای تقلبی

 استفاده از شارژرهای بی‌کیفیت و تقلبی می‌تواند به شارژ نادرست و در نتیجه باد کردن باتری منجر شود.

” بیشتر بخوانید: راهکارهای افزایش طول عمر باتری لیتیومی “

روش‌های جلوگیری از باد کردن باتری‌ لیتیوم پلیمری

برای جلوگیری از باد کردن باتری‌های لیتیوم پلیمر و افزایش عمر آن‌ها، می‌توان اقدامات زیر را انجام داد:

1. استفاده از شارژرهای اصلی و باکیفیت: همیشه از شارژرهای اصلی و مورد تأیید سازنده استفاده کنید تا از شارژ نادرست و تولید گرمای اضافی جلوگیری شود.
2. جلوگیری از شارژ و دشارژ بیش از حد: محدوده‌ی ولتاژ پایدار برای باتری‌های لیتیوم پلیمری بین ۳ تا ۴.۲ ولت به ازای هر سل است. از کاهش یا افزایش بیش از حد ولتاژ باتری خودداری کنید.
3. پرهیز از دماهای بالا: باتری را در معرض دماهای بسیار بالا یا پایین قرار ندهید و از استفاده مداوم دستگاه در حالت‌های پرمصرف که منجر به افزایش دما می‌شود، خودداری کنید.
4. عدم استفاده از باتری‌های آسیب‌دیده: در صورت مشاهده هرگونه تورم یا آسیب در باتری، از استفاده آن خودداری کرده و باتری را به‌طور ایمن دفع کنید.
5. نگهداری صحیح باتری: در صورت عدم استفاده طولانی‌مدت از باتری، آن را در دمای اتاق و در حالت نیمه‌شارژ (حدود ۵۰٪) نگهداری کنید.

تعمیر باتری لیتیومی باد کرده! آیا می توان باتری باد کرده را تعمیر کرد؟

باتری لیتیوم پلیمر باد کرده قابل تعمیر نیست و نباید مجدداً مورد استفاده قرار بگیرد. همانطور که توضیح داده شد باد کردن باتری نشان‌دهنده‌ی تجزیه‌ی الکترولیت داخلی و تولید گازهای خطرناک است. در نتیجه، حتی اگر باتری همچنان کار کند، استفاده از آن بسیار خطرناک است و می‌تواند منجر به آتش‌سوزی یا انفجار شود.

ایا باتری باد کرده خطرناک است و چرا نباید از باتری باد کرده استفاده کرد؟

ریسک انفجار و آتش‌سوزی: گازهای تولید شده درون باتری می‌توانند با کوچک‌ترین آسیب یا ضربه‌ای مشتعل شوند.

کاهش ظرفیت و عملکرد: باتری باد کرده معمولاً ظرفیت و بازدهی پایینی دارد و عملکرد دستگاه را مختل می‌کند.

نشتی مواد شیمیایی سمی: در برخی موارد، این باتری‌ها ممکن است مواد شیمیایی سمی نشت کنند که برای محیط زیست و سلامت مضر است.

” بیشتر بخوانید: شارژ و دشارژ باتری‌ها در دماهای بالا و پایین “

باتری باد کرده را چطور دور بیندازیم؟

اگر باتری شما باد کرده است:

• به هیچ عنوان سوراخ یا فشار داده نشود. این کار می‌تواند منجر به آتش‌سوزی شود.
• آن را در یک مکان خنک و دور از مواد اشتعال پذیر قرار دهید.

آیا میتوان باد باتری باد کرده را تخلیه کرد؟

برخی افراد روش‌هایی مانند سوراخ کردن یا فریز کردن باتری باد کرده را پیشنهاد می‌کنند، اما این کار بسیار خطرناک و غیراستاندارد است و می‌تواند باعث انفجار و صدمات جدی شود.

🔴 توصیه‌ی نهایی: باتری باد کرده دیگر قابل استفاده نیست و بهترین کار، جایگزینی آن با یک باتری جدید و سالم است.

جمع‌بندی

به صورت خلاصه مشخص شد که باتری های لیتیوم پلیمر و لیتیوم یونی شرایط استفاده‌ی مخصوص به خود را دارند . همین‌طور در هنگام شارژ و دشارژ باتری‌ها هرگز نباید از محدوده‎ی پایداری باتری‌های لیتیوم یون و لیتیوم پلیمر فراتر رفت . پیشنهاد می‌شود در هنگام استفاده از باتری‌های لیتیوم پلیمر و لیتیوم یون :

1. از مدارات محافظتی استفاده کرد
2. هنگام شارژ نیز از شارژر مناسب برای باتری استفاده گردد.

چرا که شارژرها اجازه‌ی افزایش بیش از حد ولتاژ باتری را نخواهند داد. با رعایت این نکات می‌توان تا حد خوبی از بادکردن باتری جلوگیری کرد.